Батлан хамгаалахын сайд хэдхэн хоногийн өмнө байлдаантай кино цаашаа юм ярив. Зуун жилийн түүхэндээ нэг ч ширхэг буу, сум үйлдвэрлэж байгаагүй Монгол Улсын зэвсэгт хүчин өнгөрсөн жилээс хойш зэвсэглэлээр маш сайн хөөцөлдсөн гэнэ. Гэнэт л цоорсон бололтой, 20 гаруй хүчит техник үйлдвэрлэж орхижээ. Үүнийг сонсоод ард түмэн бахархах ёстой ажээ. Энэ нь Хойт Солонгосын удирдагч Ким Жон Ун цөмийн пуужин туршсан дайны том үйл явдал бололтой. Зуун жилд анх үйлдвэрлэсэн техникийн нэг нь л гэхэд 30 км хүртэлх зайд өөрийн тэжээлээр явж, зураг авч, мэдээлэл дамжуулдаг дрон зохион бүтээсэн явдал гэнэ. Хүн төрөлхтөн дуунаас хурдан супер дрон үйлдвэрлэж байгааг мэдэлгүй манай Батлан хамгаалах яамныхан гайхалтай нээлт хийн дрон шинээр зохион бүтээчихсэн бололтой юм. Сайд нь л тэгж хэлсэн шүү. Зохион бүтээсэн гэж. Бас 1000 км-т холбоо барьдаг радио станц үйлдвэрлэсэн нь үнэхээр гайхамшигтай. Сансрын үүрэн холбоо энэ тэр бол үүний дэргэд юу ч биш гэчихээгүй байгаа, арай.
Дараагийн том мэдэгдэл нь манай улс сумны үйлдвэр байгуулах эхлэлээ тавьжээ. Хоёр жилийн дараа 2023 он гэхэд бүх төрлийн сум үйлдвэрлээд эхлэх юм байна. Баахан сум үйлдвэрлээд л буудаж гарах юм уу даа. Эсвэл вагон вагоноор нь ачиж аваачаад хилийн чанадад зарах ч юм уу. Бүү мэд. Хээрийн сургуулийг нь эс тооцвол жилдээ ганц ч сум гарзаддаггүй зэвсэгт хүчинд, ийм амгалан тайван улс оронд зэр зэвсэг, сумны үйлдвэр тийм чухал гэж үү. Батлан хамгаалах салбараа хүчирхэг болгоно гэдгийг буу, сум үйлдвэрлээд, нөөцлөөд байвал болно гэж ойлгож байгаа бол онигоонд орно. Энэ бол нөгөө нарийн царигийн төмөр зам тавьчихвал урдаас хятадууд орж ирээд Монголыг эзэлчихнэ гэдэг шиг л гэнэн санаа. Орчин үед зэр зэвсгээр улс орныг эзлэх аюул байхгүй. Харин дипломат арга хэрэгслээр л улс орнууд хил хязгаараа хамгаалж, бэхжүүлэх болсон цаг.
Зэр зэвсэг, сум хэрэгтэй юм аа гэж бодлоо ч өнөөдөр сум үйлдвэрлээд тэрбум тэрбум төгрөг цацаад суух цаг мөн үү. Ард иргэдийнхээ эрүүл мэндийг хамгаалах вакцин үйлдвэрлэж чадахгүй байж батлан хамгаалах салбартаа сум үйлдвэрлэх мөнгө төсөвлөж байгаа нь яавч эрүүл, зөв бодлого биш. Эрдэмтэн мэргэдийнхээ мэдлэг, чадвар, оюун ухааныг ашиглаж, уламжлалт болон орчин үеийн анагаахын шинжлэх ухааны ололтод тулгуурлаад цар тахлын эсрэг эм, вакцин зохион бүтээхэд хөрөнгө зарцуулж, нэг ч гэсэн монгол хүний амь насыг авран хамгаалах арга чарга бодохын оронд хүн хөнөөх халуун зэвсэг сум үйлдвэрлэнэ хэмээн бахархан хөөрцөглөх нь эмгэнэлтэй. Эцэст нь хэлэхэд сум үйлдвэрлэх нь улс оронд, ард иргэдэд ямар ч ашиггүй бөгөөд харин Батлан хамгаалах яам, зэвсэгт хүчнийхэнд л ашигтай бизнес бий болно. Сум үйлдвэрлэх төсөв жилээс жилд нэмэгдэх ч зарцуулалт нь “цэргийн нууц” гэдэг халхавчин доор хэзээ ч олон нийтэд мэдэгдэхгүй, хав дараастай. Хэдэн генерал, хурандаа нарын хэтэвч түнтийж, халаас тонтойно. Өөр юу ч биш.
Тиймээс вакцинаа ч үйлдвэрлэж чадахгүй донор улс орнуудаас бадар барьж суугаа байж сум үйлдвэрлэнэ гэдэг “сум”-тай санаагаа эртхэн орхи, Сайханбаяр сайд аа. Алах зэвсэг биш аврах эм цар тахлын энэ хүнд үед юу юунаас чухал байна.
