"Даяар Монгол хөдөлгөөн" ТББ хөдөлгөөний үүсгэн байгуулагч, сэтгүүлч Хонхэрээдийн Б.Энхбат:
-"Монгол хүн үндэсний өв соёл, дүр төрхөө алдаж эхэллээ. Үүнийгээ алдсан үндэстэн мөхдөг. Монголыг эрлийзүүд самраад дууслаа. 1990 оноос хойш эрлийзүүд төр барьж, эдийн засгийг нь самраад дууссан бол одоо өв соёл руу нь орж, адууны соёлыг эрлийзжүүлж, эрлийз адуугаар сүйтгэж байна. Монголчуудын хүн төрөлхтөнд гайхуулдаг хоёр зүйл бол ёс заншил, адууны соёл. Монгол хүнийг адууны соёлгүйгээр ойлгох ямар ч боломжгүй. Сүлдэнд нь байсан адууг авч хаяснаас эхлээд Монгол хүний хөгжил дэвшил саармагжиж эхэлсэн. Өөрсдөө морь унаж үзээгүй шахуу хүмүүс манлай уяачид болж, Монгол төрийн наадмыг самарч эхэллээ. Монгол улсын тусгаар тогтнолын нэг баталгаа нь мал аж ахуй. Монгол малчдын сүр сүлд, шүтээн нь адуу. Гэтэл малчид нь өөрсдөө адууныхаа сүр сүлд болсон азаргаа уяж чадахгүй байдалд хүрлээ.
Энд тэндхийн наадамд дандаа эрлийз морьд уралдуулж соёлыг сүйтгэж байна. Сүүлдээ Монгол азарганыхаа сэлдийг нь амьдаар нь огтолж, тайрч, доромжлох боллоо. Захын эрлийз морь уядаг уяачид Монгол азарганы сэлдийг огтолж доромжилдог боллоо.
Наадамд эрлийз адуу уралдуулдгийг таслан зогсоох ёстой. Баяр наадмын тухай хуулинд Монгол улсын албан ёсны баяр наадамд эрлийз морь уралдуулахгүй гэдэг заалтыг оруулж өгөөч ээ. Хэрэв эрлийз морь уралдуулах юм бол тэр морийг хасч, уяачийнх нь цол хэргэмийг хурааж авна гэдэг заалтууд оруулах хэрэгтэй байна. Сэрвээний өндрөөр нь хэмжинэ гээд эрлийз адуу уядаг хүмүүс наадмыг үймүүлж байна. УИХ баяр наадмын тухай хуулийг батлахдаа сэрвээний өндөр гэсэн жүжгээ болиод, эрлийз морь уралдуулахгүй, эрлийз морь уралдуулах юм бол тэр морийг хасч, уяачийнх нь цол хэргэмийг хурааж авна гэдэг заалтыг оруулаад өгчих.
Биднийг заавал эсэргүүцэн тэмцэх байдалд битгий хүргээчээ. Эс бөгөөс "Даяар Монгол" хөдөлгөөний зүгээс баяр наадмын морины уяан дээр чинь очоод, эрлийз морьдын чинь шөрмөсийг тас тас огтлоод эхэлнэ шүү. Үндэсний үзэлтнүүдийг ийм байдал руу битгий түлхээрэй.
Эрлийз 3 насыг тусад нь уралдуулахыг хуулиар зөвшөөрчихсөн байгаа. Сумын наадмаас эхлээд аливаа баяр наадамд эрлийз морь уралдуулахыг 100 хувь хориглохыг шаардаж байна. Мөн Монгол адуунд допинг шахахыг хориглох хэрэгтэй. Допинг оруулж ирдэг бүлэглэл бий болсон байна. Допинг шахуулсан адуу ганц, хоёр уралдаад л үхэж байна. Өөрийн гэсэн бахархах, гайхалтай өв соёлыг минь устгаж байгаа нь энэ үндэстэн мөхнө гэсэн үг. Биднийг эрлийз адууны шөрмөсийг тас огтлох хүртэл булан руу битгий шахаарай. Өмнө нь холимог цустнуудыг эрэмдэглэнэ гэлээ гээд бүх дүүргийн цагдаагийн хэлтэст гомдол гаргаад гүйсэн шигээ эрлийз адууны шөрмөсийг тас огтолно гэлээ гээд гомдол гаргаж болно шүү. Хууль нь дэмжихгүй бол өөр арга байхгүй шүү. " гэв.
