Францад гэрлэсэн Япон-Францын ижил хүйстэн хос Японы гэр бүлийн шүүхээс гэрлэлтийг нь хүлээн зөвшөөрөхийг хүсч энэ мягмар гарагт хэвлэлийн хурал хийжээ. Тэд Францад гэрлэлтээ батлуулж тэндээ амьдардаг ч Японы хориг нь Францад хүүхэд үрчлэн авч амьдрах боломжийг нь хязгаарлаж байна гэж мэдэгдлээ. Учир нь Францын хуулийн дагуу олон улсын хосуудын хувьд хэрэв хосуудын ал нэг талынх нь эх орон ижил хүйстний гэрлэлтийг хүлээн зөвшөөрөөгүй бол тухайн хос Францад хүүхэд үрчилж авах боломжгүй ажээ.
Өргөдөл гаргагч Рей Ватанабе Проспер, 30 настай Японы иргэн Корали Проспер нар 2018 онд Францад гэрлэсэн бөгөөд тэдний хэлснээр Япон улс тэдний гэрлэлтийг хүлээн зөвшөөрөхөөс татгалзсан нь Рейгийн эх оронд хамт амьдрахад нь саад болж, Францад гэр бүл зохиоход асуудал үүсгэж байгаа юм байна.
” Нэг улсад бид хууль ёсоор гэр бүл, нөгөө улсад биднийг нэгнээ танихгүй хүмүүс гэж үздэг. Ийм зөрчилдөөнтэй байдал нь хүлээн зөвшөөрч болохгүй. “Ирээдүйд бид хүүхэдтэй болохын тулд бид ‘Франц, Япон хоёр улсад бид танай гэр бүл’ гэж бахархалтайгаар хэлэхийг хүсч байна” гэж Рей мягмар гарагт Токиод болсон хэвлэлийн бага хурал дээр хэлэв.
Японы Амагасаки хот тэдний гэрлэлтийн бүртгэлийн баримт бичгийг хүлээн авахаас татгалзсан бөгөөд хэргийг одоогоор гэр бүлийн шүүхийн Амагасаки салбар хянаж байгаа бөгөөд эцсийн шийдвэрийг ирэх жил гаргах юм байна.
Хэрэв шүүх зөвшөөрвөл хосуудад хууль тогтоомжид нэмэлт өөрчлөлт оруулалгүйгээр улсынхаа одоогийн гэрлэлтийн хуулийн дагуу гэр бүлийн статус олгож болох аж.
Япон улс ижил хүйстний гэрлэлтийг зөвшөөрсөн хууль тогтоомжийг батлаагүй ч 2015 оноос хойш зарим хот, аймаг (municipality)-ууд “partnership certificate” буюу түншлэл, хамтран амьдралын гэрчилгээ олгож, хосуудыг хүлээн зөвшөөрдөг болсон юм.
2025 он гэхэд Японы 530 орон нутгийн засаг захиргаа ийм системтэй болсон бөгөөд энэ нь нийт хүн амын бараг 92.5 хувийн нутгийг хамарч байгаа гэсэн үг. Гэсэн ч ийм “түншлэл гэрчилгээ” нь үндсэн “гэрлэлтийн” эрх зүйн хамгаалалтууд болох гэрлэх, өв залгамжлал, татвар, нийгмийн хамгаалал, хүүхдийн эрх гэх мэтийг бүрэн баталгаажуулдаггүй сул талтай.
Ижил хүйстний гэрлэлтийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгааг Үндсэн хууль зөрчсөн гэсэн шүүхийн тайлбарууд олон гарч Үндсэн хуулийн зарчмууд (тэгш эрх, хувь хүний үнэ цэнэ, гэрлэлийн эрх чөлөө) дээр тулгуурлан ижил хүйстнүүдийн тухай хуулийн зохицуулалт шаардлагатай гэсэн шийдвэрүүд шүүхээс удаа дараа гарсан ч Япон улс гей/лесби хосын гэрлэлтийг үндсэндээ хүлээн зөвшөөрдөггүй цөөн хэдэн улсуудын нэг хэвээр байгаа юм.
2023 онд нэг том санал асуулгаар 72 % нь ижил хүйстнүүдийн гэрлэлтийг хууль ёсоор зөвшөөрөх ёстой гэж хариулжээ. 2023 оны өөр нэг санал асуулгаар 64 % нь уг гэрлэлтийг зөвшөөрөх шаардлагатай гэжээ. 2023 оны Pew Research Center-ийн судалгаар 68 % нь ижил хүйстнүүдийн гэрлэлтийг дэмжиж байгаа гэсэн хариу гарсан бөгөөд Япон улс с удалгаа явуулсан 12 ази орны дундаас хамгийн өндөр дэмжлэгтэй нь байжээ.
2015 оны судалгаагаар ижил хүйстний гэрлэлтийг 42 % дэмжиж байсан бол энэ тоо 2023–2024 орчимд 64–72 % хүртэл өссөн нь нийгмийн хандлага энэ хэрээр өөрчлөгдөж байгааг харуулж байна. Мөн харьцангуй залуус уг гэрлэлтийг дэмжиж байгаа юм байна.
