Монгол Улс далайд гарцгүй ч хүн далайд гарцтай хэмээн нэгэн буурал димломатч онож хэлсэн байдаг. Тэрбум давсан хүн амтай өмнөд, 160 сая гаруй хүнтэй хойд хөршийг хэлж байгаа хэрэг. Эдийн засгийн утгаар нь харвал далай мэт том зах зээл мөн л дөө. Харин хөршүүдтэй харилцан ашигтай хамтран ажиллах тал дээр л асуудал гарсаар ирсэн. Сүүлийн өдрүүдэд ОХУ-ын тал Эгийн голын УЦС-ын төслийг хэрэгжүүлбэл Байгал далайн эко системд сөрөг нөлөө үзүүлнэ гэх шалтгаанаар энэ төслийг гацаасаар ирсэн талаар шуугиж байна. Үүнтэй зэрэгцээд БНХАУ хүний гар оролцсон ачаа тээврийг төмөр замаар нэвтрүүлэхгүй байх шийдвэр гаргасан нь бас л дуулиан болов.
Хөршүүдэд өөр өөрсдийн эрх ашиг гэж бий. Монгол Улсад ч бие даасан бодлого, алсыг харсан бодлого байдаг. Эдгээр эрх ашгуудыг нэг тэнцвэржүүлэх нь дипломатын ур чадвар. Дипломат яриа хэлэлцээний үед зарим үед ухарна, харзнана, эргэж довтолно. Байдаг л арга хэрэгсэл. Эгийн голын УСЦ-ын тухайд нөгөө талын хатуу байр суурийг зөөллөх дипломат аргуудыг хэрэглэж болно, боломж огт шавхагдчихаагүй. Ийм байхад монголчууд дотооддоо эвдрэлцэж, хэн нэгний толгойг шонд өлгөх гэж сүржигнэлдэх нь үнэндээ илүү хортой үйлдэл. Улс гэр дотроо улам нэгдмэл болох цаг гэж ойлгож болно. Тэгэхгүй хоорондоо хэмлэлдээд унавал бусдын л хоол болоод дуусдаг жамтай.
ОХУ-тай хийн хоолой барих том төсөл дээр, цахилгаан станцуудын хүчин чадлыг нэмэгдүүлэхэд хамтран ажиллаж байгаа. Харилцааны хувьд ямар ч хүндрэл байхгүй. Тийм болохоор нэг орос авгай ирээд монголчуудыг бүгдийг нь загначихаад буцлаа гэсэн доромж яриаг өөрсдөө сэвээд байх нь өөрсдийгөө л доош хийж буй үйлдэл. Эрчим хүчний хараат бус байдал бол Монголын амин эрх ашиг. Эрдэнэбүрэний УЦС-ын төсөл бол Эгийн голынхоос ч дутахааргүй үндэсний аюулгүй байдлын том баталгаа гэдгийг монголчууд дотооддоо эрхбиш ойлгох учиртайг ч энэ үйл явдал нотлон харууллаа. Цаашлаад Дорноговьд барьж байгаа Нефть боловсруулах үйлдвэрийн төсөл ямар үнэ цэнтэйг ойлгуулсан өдрүүд үргэлжилж байна.
Монгол Улсын үндэсний язгуур эрх ашгийг хангах, хамгаалах тал дээр бид өөрсдөө эхлээд нэг талдаа гарах нь чухал болжээ. Хөршүүдийн бойкоттой зэрэгцээд гуравдагч хөршийн харилцаагаа анхаарах хариуцлагатай цаг ирсэн байна. Азаар Оюутолгойн хөрөнгө оруулагчидтай хийж буй яриа хэлэлцээ овоо урагштай яваа. Тус ордын далд уурхайд зориулж хөрөнгө оруулагчид 75 сая ам.доллар баталснаа өнөөдөр зарлав. Энэ бол сайн мэдээ. Монголын Засгийн газартай хийж буй яриа хэлэлцээ амжилттай болж байгаа учраас тэд хөрөнгө оруулалтаа үргэлжлүүлэхээр болсноо тодотгосон байна лээ. Энэ яриа хэлэлцээнд эцсийн цэг хатгатал монголчууд улсаараа нэг баг байх ёстой.
