“Fast Fashion” буюу байгальд үл шингэх “Хувцасан овоо”

Дэлхийн зах зээлд хувцасны бизнесийг "High Fashion", "Fast Fashion" гэж хоёр хуваадаг. Хүмүүсийн их дурладаг, боломж л олдвол худалдан авдаг нь “Fast Fashion” буюу боломжийн үнэтэй, “хурдан эргэлттэй хувцас загвар” юм. “Fast Fashion” брэндүүд хаана л хамгийн хямд ажиллах хүч байна,, тэдгээрийг ашиглаж, хамгийн хямд зардлаар, эдэлгээ муутай, ихэвлэн байгальд үл шингэх синтетик материалтай хувцасыг үйлдвэрлэдэг.

Дэлхий даяар хөгжиж буй орнуудын 40 сая орчим “хямд ажиллах хүчин” өдөрт ердөө 2-3 долларын цалинтайгаар хүнд хэцүү нөхцөлд, уртасгасан цагаар хувцас үйлдвэрлэлийн салбарт ажилладаг.

Зардлаа бага байлгах үүднээс ажилчдын нийгмийн хамгаалал, ажиллах орчин зэрэгт анхаарахгүй. Үйлдвэрүүд нурж унах гэж буй байшинд үйл ажиллагаа явуулдагаас 2013 оны Рана Плаза гэх үйлдвэр нурж 1134 ажилтан нас барж 2200 ажилтан гэмтсэн осол, Али Энтерпрайзес үйлдвэрт гал гарч 250 ажилтан нас барсан, Тазрин Фэшн хэмээх үйлдвэрт гал гарч 117 ажилтан нас барсан зэрэг харамсалтай ослууд гарч байв.

"High Fashion" брэндүүд жилдээ 2 том загварын шоу хийж Хавар/ Зун болон Намар/ Өвөл цуглуулгуудаа танилцуулдаг бол “Fast Fashion” брэндүүд жилд 52 удаа мини-коллекц танилцуулдаг. Өөрөөр хэлбэл долоо хоног бүр шинэ загварууд танилцуулж хүмүүсиййн худалдан авалт хийх сэдлийг төрүүлдэг гэсэн үг.

Хувцас хийх даавууг бэлдэх, арьс ширийг угаах зэрэгт ордог ус, хувцасыг будахад ашигладаг хром зэрэг маш их химийн бодис гээд бодвол “Fast Fashion” брэндийн хор хөнөөл харамсмаар их.

Жил бүр ойролцоогоор 80 сая шинэ хувцас зарагддаг нь 20 жилийн өмнөхтэй харьцуулахад 4 дахин их хэмжээ бөгөөд 1 сая тонн хувцас хог дээр хаягдаж газарт булагддаг гэх статистик бий. Энэ бүх тоо, хувцасан овоолгын ард “Fast Fashion” брэндүүдийн ШУНАЛ, хэрэглэгчдийн хэрэгцээнээсээ давсан ХҮСЭЛ, байгал ээжийн яаж дааж шингээнээ гэх гашуун НУЛИМАС байгаа.

Сүүлийн жилүүдэд “Fast Fashion”-аас зайлсхийж, аль болох удаан өмсөх, эдэлгээтэй хувцас сонгох, хэрэгцээнээсээ давсан худалдан авалт хийхгүй байхыг хүмүүс чухалчлах болсон нь баярламаар хандлага. “Fast Fashion”-аас хэрхэн зайлсхийх талаар ном бичсэн хүмүүсийн зөвлөгөөснөөс энд хүргэе.

Гурвын дүрэм

"Fast Fashion”загвараас хэрхэн салах вэ" номын зохиогч Лорен Браво 2019 онд өөртөө нэгэн сорилт тавьжээ. Тэрээр бүтэн жилийн турш шинэ зүйл худалдаж авахгүйгээршийдсэн байна. 2018 оны сүүлийн өдөр тэрээр худалдаж авсан таван даашинзныхаа дөрвийг нь буцааж явуулжээ. Эдгээр даашинзны аль нь ч миний хүсэлд нийцэхгүй гэдгийг ойлгох нь чухал зүйл байсан" гэж тэр хэлэв.

Цэнхэр сүлжмэл цамц өмссөн, шаргал үстэй эмэгтэй урд нь овоо хувцас барьж байна — Гэрэл зураг: "Fast Fashion” загвараас хэрхэн салах вэ" номын зохиогч Лорен Браво

Одоо тэр эхлээд хэдэн долоо хоног, сараар бодохгүйгээр хэзээ ч шинэ зүйл худалдаж авдаггүй. Энэ нь шинэ хувцас нь хувцасны шүүгээн дэх хувцаснуудтай хэрхэн тохирохыг бодох хугацааг олгодог байна. Мөн ямар нэгэн зүйл худалдаж авахаасаа өмнө "Гурвын дүрэм"-ийг боддог ажээ. Шинэ хувцас нь хувцасны шүүгээн доторх дор хаяж гурван хувцастай тохирох ёстой, мөн гурван бодит газар юм уу гурван арга хэмжээнд өмсөх боломжтой байх ёстой. Ингэснээр зөвхөн нэг удаа өмсөө л шүүгээнд хаягдах худалдан авалт хийхгүй гэж тэрээр зөвлөлөө.

Нөлөөлөгчдийг дагах хэрэггүй

Зохиолч, подкастер Мэгги Жоу хэд хэдэн зарчмыг баримталж "Fast Fashion”-аас зайлсхийдэг гэжээ. Эхнийх нь ямар ч хувцасыг дори хаяж 30 удаа өмсөх дүрэм.

Гартаа өнгө өнгийн цүнхтэй хар топ, саарал өмд өмссөн эмэгтэй цөцгийтэй байшингийн гадаа зогсож байна — Гэрэл зураг: Мэгги Жоу

Мөн сошл сүлжээн дэх "Fast Fashion” брэндүүд болон сошиал медиа дахь нөлөөлөгчдийг дагахаа больж, цахим шуудангийн жагсаалтаас бүртгэлээсээ ч хасжээ.

Гэхдээ түүний хамгийн гол өөрчлөлт нь стиль хэв маяг нь үнэндээ шинэ хувцасанд биш нэг хувцсыг олон янзаар тохируулан загварчлан өмсөх гэдгийг ухаарсан явдал гэнэ. Ямар ч хүн ямар нэг зүйлийг нэг удаа сайхан харагдуулж чадна, гэхдээ "өөр өөр гоо зүй, өөр өөр тохиолдлуудад зориулж дахин загварчлан, тохируулж өмсч чадна гэдэг мэдрэмж юм гэж Мэгги онцолжээ.

Сонирхлоо буурах эсэхийг ажигла

"Нарлаг нихилист" номын зохиолч Вэнди Сифрет өөрийгөө дэлгүүр хэсэхээ ч зогсоож чадахгүйгээ мэддэг тул өөрийгөө "аргалах" нэгэн арга сэджээ. Би дэлгүүр хэсэх шинэ зүйл худалдан авахаа болихыг хүсч байгаа ч харамсалтай нь энэ нь миний амьдралд хэтэрхий гүн шингэсэн зуршил.

Тиймээс онлайн дэлгүүрээс авах таашаалаа Пинтерест, Инстаграм гэх мэт худалдааны бус платформууд руу чиглүүлсэн байна. Бүсгүй дуртай дүр төрх, сонирхож буй брэндүүдээ хадгалсан хавтас нээж пинтерест, инстаграмд хадгалдаг байна.

“Fast Fashion”-ы хор хөнөөлийг сэтгэлээрээ мэдэр

Нико Айдур маш их хувцас худалдаж авдаг байсан ч нөхөр, загвар зохион бүтээгч Жэйсон Хьюиттэй танилцсанаас хойш дэлгүүр хэсэх зуршлаа бүрэн өөрчилсөн байна.

Ухаалаг хувцастай хоёр эрэгтэй хөдөө орон нутагт зургаа авахуулж байна — Нико Айдур загвар зохион бүтээгч Жэйсон Хьюиттийн хамт

Хьюитт “Fast Fashion”-ы бодит байдал" болон хэрхэн бөөнөөр үйлдвэрлэдэг, олон улсын тээвэрлэлт болон байгаль орчиндоо асар их хор хөнөөлтэйг тайлбарласнаар Айдурын худалдааны зуршлыг өөрчилсөн байна.

"Байгалиа хайрлах нь миний хувьд үргэлж маш чухал байсаар ирсэн. Тиймээс зуршлаа өөрчлөхөд надад хэцүү байгааагүй гэж Айдур хэлэв.

Тэд ямар нэг зүйлийг худалдаж авахаасаа өмнө туршиж үзэх ёстой гэсэн дүрэмтэй бөгөөд энэ нь онлайнаар гэнэтийн худалдан авалт хийхээс сэргийлдэг байна. Хүсссэн хувцасаа өмсч үзэж, таарч тохирох эсэхээ бодитоор мэдэж авах нь сайхан мэдрэмж төрүүлэхээс гадна цаашлаад байгальд ч ээлтэй зуршил гэж зөвлөлөө.