Хүний эрхийн Үндэсний Комиссоос хурдан морины уралдаанч хүүхдийн эрхийг хамгаалахтай холбоотой үйл ажиллагааг хуульд заасан чиг үүргийнхээ хүрээнд байнга явуулдаг. Энэ хүрээнд орон нутгийн болон үндэсний их баяр наадам, даншиг, бүсийн хурдан морины уралдааны үеэр хүүхдийн аюулгүй байдлыг хангах чиглэлд эрх бүхий байгууллагуудын үйл ажиллагаанд ажиглалт хийлээ.
Ажиглалтын явцад стандартын шаардлага хангаагүй гутал, малгай, хамгаалалтын хувцас болон ташуур хэрэглэх, уралдааны явцад дуу чимээ гаргаж, морь үргээх эрсдэл бүхий гялгар уут, радио станц зэрэг зөвшөөрөгдөөгүй эд зүйлс биедээ авч явах, уралдааны зам талбайн аюулгүй байдлыг бүрэн хангаагүйгээс морь бүдрэх, хүүхэд унаж бэртсэн зэрэг зөрчил нийтлэг гарсан.
Тиймээс Үндэсний их баяр наадам, даншиг, бүсийн хурдан морины уралдаан болон зөвшөөрөгдсөн хугацаанд зохион байгуулах аливаа уралдаан, морины сунгаа, үсэргээний үеэр хүүхдийн амь нас, эрүүл мэндийг хамгаалах, хүүхдийн эрхийн зөрчлөөс сэргийлэх зорилгоор Хүний эрхийн Үндэсний Комиссын тухай хуулийн 27 дугаар зүйлийн 27.3 дахь хэсэгт заасны дагуу нийт аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нарт ХЭҮК-ын Гишүүний дараах зөвлөмжийг хүргүүлж байна. Үүнд,
1.Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд заасны дагуу хурдан морийг 8, түүнээс дээш насны хүүхдээр унуулах, хүүхэд нэг бүрийг хурдан морины уралдаан болон сунгаа,уралдааны бэлтгэлийн үеийг хамруулсан ослын даатгалд даатгуулсан эсэх, эцэг эх асран хамгаалагч харгалзан дэмжигчид хүүхдээ морь унуулахыг бичгээр зөвшөөрсөн эсэхэд хяналт тавьж, илэрсэн зөрчлийг арилгуулах
2.MNS 6264:2018, үндэсний морин уралдааны морь унаач хүүхдийн хамгаалалтын хувцас, морины хэрэгсэлд тавих шаардлага стандартад заасны дагуу уралдаанч хүүхдийг хамгаалалтын бүрэн хувцас, хэрэглэлтэй оролцуулж байгаад хяналт тавих, зөрчил илэрсэн тохиолдолд зөрчлийг арилгуулах, анхааруулга санамж гаргаж уяач болон хурдан морины эздэд хүргүүлэх
3.Хамгаалалтын бүрэн хувцас, хэрэглэлгүй хүүхдийг хурдан морины уралдаан болон сунгаа, уралдаааны бэлтгэлд оролцуулахгүй байх
4.Хурдан морины уралдаан, сунгаа болох зам, орчны аюулгүй байдлыг хангуулах
5. Хурдан морины уралдаан болон сунгаа, уралдаааны бэлтгэлийн үеэр уралдаанч хүүхэд гэмтэж бэртсэн, эрүүл мэндээр хохирсон, амь нас эрсэдсэн тохиолдол бүрийг бүртгэж, дэлгэрэнгүй дүн шинжилгээ хийж, мэдээлэх
6.Уралдаанч хүүхдэд гэрээний дагуу олгох ёстой хөлс бодитоор олгогдсон эсэх, нийт хэдэн хүүхэд хэдий хэмжээний хөлс авсан, хөлсийг ялгаатай тогтоож байгаа талаар мэдээлэл цуглуулж, дүн шинжилгээ хийх
7.Хүүхэд мориноос унаж бэртсэн, эрүүл мэндээрээ хохирсон эсхүл амь эрсэдсэн тохиолдол бүрд хэдий хэмжээний нөхөн төлбөрийг ямар хугацаанд даатгалын компаниас олгосон, нийт хэдий хэмжээний нөхөн төлбөр олгогдсон талаар мэдээллийг цуглуулж дүн шинжилгээ хийх
8.Уралдаанч хүүхдийн судалгааг дэлгэрэнгүй гаргах
9. Уралдааны бэлтгэл болон сунгааны талаар бүртгэл хөтлөх явцад нь хяналт тавих
10.Өнгөрсөн хугацаанд хурдан морины уралдаан болон сунгаа, уралдааны бэлтгэлийн үеэр гэмтэж бэртсэн хүүхэд бүрийн нөхцөл байдалд дүн шинжилгээ хийх
11. Хурдан морины уралдаан болон сунгаа, уралдаааны бэлтгэлээс бусад үед хүүхэд мориноос унаж гэмтэх, амь нас хохирохоос урьдчилан сэргийлэх зохих арга хэмжээг авах
12. Уралдаанч хүүхэд ерөнхий боловсролын сургуульд хамрагдаж байх хугацаанд хурдан морины уралдаан болон сунгаа зохион байгуулах тохиолдолд хүүхдийн сурч боловсрох эрхийг хязгаарлах, зөрчихгүй байхад хяналт тавих
13. Комиссын гишүүний 02/28 дугаар зөвлөмжийн биелэлтийг бүрэн гаргаж, ирүүлэх
Энэхүү зөвлөмжийн мөрөөр авч хэрэгжүүлсэн арга хэмжээний биелэлт, үр дүнг холбогдох баримтын хамт Монгол Улсын Хүний эрхийн Үндэсний Комиссын тухай хуулийн 28 дугаар зүйлийн 28.2 дахь хэсэгт заасны дагуу 2025.11.15-ны өдрийн дотор ирүүлнэ үү гэжээ.
